“Stalinizm“ Diye Bir Şey Var mı?

Sorun Bildir

Sorun Bildir


Açıklama:

Sovyetler birliğinde sosyalizmin inşasında ve liderliğinde Joseph Stalin’in tarihsel rolü söz konusu olduğunda, antikomünistlerin favorisi olan bir deyim vardır: “Stalinizm”.

“Stalinizm” temelde olumsuz bir çağrışıma sahiptir ve sosyalistlere karşı sıkça kullanılan bir etikettir.

“Stalinizm” her yerde kullanılmasına rağmen, net bir tanıma sahip değildir. Peki “Stalinizm” diye bir şey gerçekten var mı? Ve Marksist siyaset bilimi açısından kullanımı ne kadar uygun?

“Stalinizm” terimini ilk kullanan kişi New York Times gazetesinde çalışan Walter Duranti’dir.

Birinci beş yıllık plan sırasında Moskova’da yaşayan Duranti, Sovyet rejimini, Stalin’in baskıyla örgütlediği ve devletin her şeyi kontrol ettiği bir parti diktatörlüğü olarak nitelendirmiştir. Duranti, rejimin Stalin’in kişisel bir uzantısı olması halini ifade etmek için “Stalinizm” terimini icat etmiştir.

Sonrasında bu terim, Stalin ve Sovyet iktidarının ateşli muhalifi olan Leon Troçki tarafından sahiplenilmiştir. 1930’lu yılların ikinci yarısından itibaren Troçki ve takipçileri, “Stalinizm” etiketini bütün bir Sovyet devletini suçlama aracı olarak yaygınlaştırmışlardır.

“Stalinizm” terimi, anarşistler, sosyal demokratlar, liberaller ve kapitalist ülkelerdeki muhafazakarlar da dahil olmak üzere SSCB’ye ve genel anlamıyla bir “sosyalist devlet” düşüncesine düşman olan herkes tarafından çabucak sahiplenilmiştir.

Şu halde “Stalinizm”, kuramsal alana ait bir kavram değil, Sovyetler Birliği ve komünizm karşıtı çevrelerde, olumsuz bir anlamı ifade etmek üzere üretilmiş, propaganda amaçlı bir kavramdır.

 

Yorumlar